• Over Ervaringswijzer
• Ben je al lid?
• Contact
• Hulplijn
• 

• Home
• ›
• Studie en psyche
• ›
• Een opleiding kiezen
• ›
• 'Terug het ‘gewone’ leven in, zo snel mogelijk'

Een opleiding kiezen -

'Terug het ‘gewone’ leven in, zo snel mogelijk'

Anita (41) ging Psychologie studeren en halverwege haar opleiding kreeg zij een psychose. Daardoor was ze negen maanden niet op de universiteit geweest. Als het aan de hulpverleners lag, was ze daar nooit meer naar toegegaan.

De visie van de psychiatrie was indertijd: uit de stress blijven anders bestaat er kans op terugval. Maar Anita wilde daar niet naar luisteren. Zij wilde het liefst weer meedraaien in het gewone leven. Mede dankzij de steun van van haar SVP-er (sociaal verpleegkundige), die geloofde in haar eigen kracht en beoordelingsvermogen, heeft zij met goede cijfers de studie Psychologie weten te behalen.

Ondanks psychose de studie weer opgepakt
Ik groeide op in Haarlem en na het behalen van mijn gymnasiumdiploma verhuisde ik naar Amsterdam om aan de UVA psychologie te studeren. Deze keuze stond buiten kijf nadat ik een andere studie idee, architectuur, los had gelaten. De exacte vakken waren een te grote hindernis voor me om die richting in te gaan. Nadat ik net mijn tweede jaar van Psychologie binnen had, kreeg ik mijn eerste psychose. Ik werd opgenomen.

Negen maanden later zat ik weer in de collegebanken, weliswaar op therapeutische basis, maar ik zat er weer. Ik heb enorm veel geluk gehad met mijn SPV-er, Rob. Hij luisterde goed naar mij. Ik wilde graag de draad weer oppakken en hij hielp me door samen naar de studie-adviseur te gaan van de UVA. We maakten samen een re-integratie plan voor de studie. Het eerste trimester zou ik op arbeidstherapeutische basis aan de slag gaan. Dat hield in dat ik wel mocht deelnemen aan de colleges, maar dat ik nog geen collegegeld hoefde te betalen. Mijn studiefinanciering zou ook nog even '€˜on hold'€™ komen te staan. Zodra ik weer tentamens ging doen, als ik daar klaar voor was, zou ik wel weer studiegeld en studiefinanciering gaan betalen.

Met sterke wil de zorgkant op
In de tijd dat ik werd opgenomen en gedurende mijn hersteltijd thuis, probeerde ik alweer in de studieboeken te kijken. Mijn concentratie was toen erg belabberd. Ik las een paar bladzijden en wist na tien minuten echt niet meer wat ik tot me had genomen. Mijn wil om te verder te komen, en mijn doel om mijn studie af te ronden en daar later een baan mee te vinden, maakten dat ik iedere dag ging trainen met lezen. Ja, ik ben wel doelgericht. Zo kwam, langzaam maar zeker,  mijn concentratie weer terug. Net als een spier die je consequent traint en almaar sterker wordt.

Na een maand of drie deed ik mijn eerste tentamen. Die haalde ik met goed resultaat. Toen ben ik weer volop gaan studeren. Er is geen direct verband tussen mijn studie, of studiedruk en mijn psychose.
Wel was er iets veranderd in mijn keuze van afstuderen. Voorheen dacht ik altijd in het bedrijfsleven te willen werken. Maar nu, na mijn ervaring, wilde ik heel graag de kant van de hulpverlening op. Ik koos voor een andere universiteit (VU), omdat het aanbod in de zorgvakken daar groter was.

Doe maar rustig aan: nee, mijn wil achterna!
Als klant van de GGZ was ik erg boos op de manier waarop ze met me omgingen tijdens mijn psychose. Ik wilde graag weer aan de slag, maar ik kreeg continu de boodschap mee: '€œDoe maar rustig aan.'€ Dat sloot aan op de visie die er twintig jaar geleden heerste: Mensen met een psychose moeten uit de stress blijven om terugval te voorkomen: symptoomstabilisatie.

Ik dacht echt dat dit anders moest kunnen. Gelukkig stond mijn SPV-er daar open voor. Hij dacht er net zo over en geloofde ook in de focus gericht op mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. Ik had ook een duidelijke wens. Mijn studie voltooien en een baan vinden. Ik wilde en wil nog steeds graag volwaardig meedoen in het maatschappelijk leven. Gelukkig doe ik dat nu ook.

Bekijk het filmpje met het verhaal van Anita dat is gemaakt voor het congres 'Anders denken over psychische aandoeningen' op 10 september 2014



Weer na terugval mijn wens achterna
Twee jaar later was ik afgestudeerd, en kon ik aan de slag bij de TBS kliniek waar ik eerder stage had gelopen. Tijdens mijn sollicitatie heb ik duidelijk aangegeven dat ik zelf opgenomen was geweest en ik kon ook goed verwoorden dat ik van mening was dat die ervaring juist heel nuttig was voor mijn werk als psycholoog in een TBS kliniek. Dat vonden zij daar gelukkig ook. Ik werd aangenomen. Daar werkte ik ongeveer vijf jaar lang. Even heb ik in de groepsleiding gezeten, daarna heb ik vooral diagnostiek en onderzoek gedaan. Na vijf jaar werd ik overspannen en volgde een tweede opnamen in verband met een nieuwe psychose.

In mijn herstelproces stelden mijn hulpverleners voor dat ik een dagopvang zou kunnen doen op een plek waar ik appeltaarten kon gaan bakken. '€œDaar kan ik toch niet mee aankomen op mijn cv?'€, dacht ik. Ik gaf dat duidelijk aan bij de kwartiermaker. Zij hielp me vervolgens aan een re-integratieplek op de VU, als onderzoeksmedewerker. Daar had ik wel geluk mee.

Ik weet nog dat ik in tram zat daarheen, tussen alle werkende mensen en ik was zo blij dat ik er gewoon weer bij hoorde.

Bepalen wat jij wilt
Na anderhalf jaar mocht ik in dienst komen van HvO-Querido, als CVP-er (Client Vertrouwens Persoon). Ook tijdens deze sollicitatie ben ik heel open geweest over mijn ervaringen op het gebied van mijn psyche. Na zeven jaar kreeg ik ook daar last van een terugval, mijn derde. Een opname volgde.
Sinds een jaar werk ik in een andere functie, bij het Herstelburo. Dat valt ook onder HvO-Querido. Deze functie bevalt me heel goed. Ik kan mijn persoonlijke ervaringen en mijn kennis goed inzetten.

Ik zou mensen die geconfronteerd worden met een psychische kwetsuur, en daardoor even stil komen te staan, willen adviseren om vooral zelf te bepalen wat je wilt. Laat je niet onnodig een (zelf)stigma aanpraten, want daardoor kom je niet in je eigen kracht te staan. Zoek naar wat je wel in je kracht doet komen staan. Naar wat je wilt.

Filmpje van de ontmoeting van Anita met Mark Rutte op het congres 'Anders denken over psychische aandoeningen'(Hart van Nederland, 10 september 2014)



Inzetten van eigen ervaringen
In mijn geval heb ik mijn psychische ervaringen positief kunnen inzetten, ook bij sollicitaties. Ik had ook bij een Huis van Bewaring gesolliciteerd en zij waren extra geinteresseerd in mij vanwege die ervaring. Ik kon mensen ook overtuigen dat ik daardoor beter contact kon maken met clienten. Trouwens, het heeft ook een keer verkeerd uitgepakt. Ik werd toen juist afgewezen vanwege mijn psyche belastbaarheid.

Op zich heb ik niet veel tegenslag gehad in mijn studie. Ik ben een vrij goede leerling en ik ben heel doelgericht. Wat mij helpt is het vasthouden van het einddoel en goed nadenken wat ik kan doen om dat te bereiken. Ik houd het doel helder voor ogen, en ja vaak is het ook een kwestie van discipline en geduld.

Ook in sociaal opzicht voel ik me niet belemmerd. Ik maak gemakkelijk contact en ik vind het leuk om anderen te leren kennen. Dus ik voel me vrij gauw op mijn gemak, ook toen ik mijn opleiding volgde en in mijn werkkringen.

Opvallend
Wat me wel opviel tijdens mijn studie psychologie is dat een aantal van mijn medestudenten anders tegen me aankeken na mijn opname. Sommigen wilden geen contact met me hebben. Dat vind ik erg vreemd, juist omdat psychologen gaan werken in een hulpverlenende rol. Als je dat meemaakt, is het wel uitdagend om niet onzeker te worden en jezelf te stigmatiseren. Gelukkig had ik voldoende fijne mensen om me heen waardoor dat niet gebeurde. Mijn ouders zijn ook altijd, met name in de zware tijden, een enorme steun voor me geweest.

Interview: Ireen van der Lande

Anita