Sluit het formulier
Lucht je hart via chat

Zit je in de knoei, stoei je met een vraag, kom je er alleen niet helemaal uit? Lucht dan je hart bij de chathulp van het Cliënten Informatiepunt (Clip). De chathulp is een hulplijn speciaal voor jou. Je kunt er terecht voor allerlei zaken die met Geestelijke Gezondheidszorg te maken hebben. In een gesprek via chat kun je eenzame, verdrietige, vrolijke of onbekende gevoelens delen met een ervaringsdeskundige. Deze vrijwilligers hebben zelf ervaring als cliënt in de Geestelijke gezondheidszorg. Je kunt chatten op maandag- en dinsdagavond van 19.00 tot 22.00 via www.chathulpamsterdam.nl.

Clip is ook telefonisch of per mail te bereiken, zie www.clienteninformatiepunt.nl.

"Binnenin een mens ligt een wereld die minstens zo groot en belangrijk is als de buitenwereld"

Peter heeft vier maal een psychose gehad, de eerste keer was in 1980 en de laatste in 1985. Sinds zijn tweede psychose denkt hij een reïncarnatie van Jezus te zijn.

"Ik was als jongen al op zoek naar antwoorden op vragen als wie ben ik, waarom ben ik er? In de jaren die voorafgingen aan mijn eerste psychose, bezocht ik ruim drie jaar lang kerkdiensten van de pinkstergemeente, en ging ik mee op kamp en evangeliseren. Maar ik bleef me afvragen: wie ben ik nu eigenlijk? Ook in een periode dat er enkele ingrijpende dingen in mijn leven gebeurden (ontslag en vroeggeboorte van mijn eerste kind), stelde ik me die vragen. Ik werd in die tijd steeds onrustiger en me ging afsluiten voor de mensen en dingen om me heen. De spanning in mij werd groter, want ik ontdekte dat ik een heel bijzonder iemand was, heel anders dan anderen: ik was Jezus. Ik wist dat ik daar met niemand over kon praten, want zo bedacht ik me, als ik Jezus ben, is iedereen om mij heen waarschijnlijk de duivel. Uiteindelijk vertrouwde ik niemand meer en begon ik zelfs aan mezelf te twijfelen. Ik heb de persoonlijke mystieke ervaring dat Jezus in mij geïncarneerd is. Maar dat wil niet zeggen dat ik meer of beter ben dan de mensen om mij heen."

  • De psychose

"Tijdens een psychose ben ik bang dat mensen of buitenaardse wezens met laserstralen in mijn hoofd dingen kunnen veranderen, of informatie uit mijn hoofd kunnen halen. Sinds mijn tweede psychose overheerst tijdens een psychose het idee dat ik Jezus ben. In de aanloop naar de tweede psychose, toen ik zes nachten achtereen niet of nauwelijks had geslapen, zag ik op een nacht in mijn vrouw de duivel. Ik ben toen de slaapkamer uitgevlucht en heb om me tegen haar te beschermen, een rozenkrans gepakt. M ijn vrouw werd wakker en kwam naar me toe. Ik voelde me bedreigd, sloeg haar en probeerde haar te wurgen. Tot het tot me doord rong dat ik dat niet kon doen: Jezus was i mmers niet gewelddadig. Ik heb toen zelf de politie gebeld en ben met mijn auto gevlucht. Het moeilijkst vond ik achteraf het feit dat ik gewelddadig was geweest tegen mijn vrouw. M ijn vrouw heeft geweigerd aangifte te doen, zij vond dat het mij niet aan te rekenen was omdat ik ziek was. Ofschoon zij lange tijd bang voor mij is gebleven, heeft deze gebeurtenis mijn relatie met mijn vrouw niet beschadigd.

  • Van de ene op de andere dag knotsgek

Na mijn tweede psychose was ik ingesteld op Leponex. Dat is anderhalf jaar lang goed gegaan, maar omdat mijn bloedspiegel bij een controle niet in orde was, moest ik er van de ene op de andere dag mee stoppen. Vanaf dat moment begon ik dingen of verbanden waar te nemen die anderen niet zien. Ik zag bijvoorbeeld een reclame van het biermerk Duvel, en dacht dat dat het signaal was dat de duivel me weer op de hielen zat. Allerlei triviale gebeurtenissen, zoals of ik mijn koffie aangeboden kreeg met een lepeltje in de koffie dan wel op het schoteltje, kregen een betekenis. Een wc-rolletje in de isoleercel zag ik aan voor de loop van een mitrailleur. De isoleercel ervoer ik als een gaskamer in Auschwitz, en de ventilator als de gasinstallatie. En een vliegje dat om mijn hoofd cirkelde, zag ik als een boodschapper. Het was niet zo dat ik een stem of stemmen hoorde, het was meer een innerlijke overtuiging. Ook heb ik tijdens een psychose wel eens het gevoel gehad dat ik 'iedereen verraden had'. Nog steeds onbegrijpelijk vind ik wat ik met mijn derde psychose meemaakte: de ene dag normaal, de andere dag knotsgek. Normaal betekent: gewoon kunnen praten en luisteren. Knotsgek: ik sloeg wartaal uit en het klopte niet in mijn hoofd. Dat duurde zo twee maanden en het lukte me niet om grip te krijgen op mijn situatie. Ik voelde me helemaal niet geholpen tijdens mijn opname en op een bepaald moment ging ik zonder erbij na te denken een balkon op en sprong naar beneden. Niet om zelfmoord te plegen, maar om uit mijn onmogelijke situatie te komen. Met zeer zware verwondingen ben ik vijf weken lang opgenomen op de intensive care, waar ik (in mijn psychose) heel veel meemaakte. Ik kon naderhand niet geloven dat Tilburg, waar ik in het ziekenhuis lag, geen havenstad was. Ik had er gedoken, en rondgevaren op een schip met Chinese meisjes. Die haven was heel vertrouwd voor mij. Maar dat bleek zich allemaal in mijn geest afgespeeld te hebben.

Het overheersende gevoel Jezus te zijn is er bij iedere psychose. Allerlei gebeurtenissen en ontmoetingen, bijvoorbeeld met medepatiënten wanneer ik opgenomen ben in het psychiatrisch ziekenhuis, zijn bedoeld om me te testen: is Jezus wel voldoende weerbaar? Het ene is 'duivels', het andere is 'christelijk', bijvoorbeeld de kleuren van pionnen bij een Go-spelletje."

  • Het ontstaan van een psychose

"Een psychose werd telkens voorafgegaan door een combinatie van opgelopen werkdruk en een ingrijpende gebeurtenis. Ook toen ik acuut moest stoppen met Leponex en daarna een psychose ontwikkelde, was er sprake van behoorlijke werkdruk. Op de achtergrond blijft mijn zoeken naar antwoorden op de grote levensvragen altijd een rol spelen. In de tijd van het ontstaan van de tweede psychose kampte ik sterk met deze vragen (identiteitscrisis). Bij de derde psychose had ik nog onvoldoende uitgezocht wat ik had ervaren bij mijn tweede psychose. En bij het opkomen van de vierde psychose had ik geen werk meer en was ik depressief."

  • De signalen

"Een aantal nachten slecht slapen, extreem achterdochtig worden, mijn hele omgeving willen controleren en beheersen zijn signalen voor een psychose. Het belangrijkste dan is het dagelijkse contact met mijn vrouw en mijn kinderen. Ik heb iedere twee weken (tot voor kort wekelijks) contact met mijn case-manager en neem deel aan een zelfhulpgroep van mensen met psychose-ervaringen. Ook mijn vrienden en mijn werk zijn belangrijk. Met mijn vrouw kan ik goed praten, ook over het idee dat ik Jezus ben. Zij gelooft dat niet, maar ze luistert wel naar mij. Zij vindt: denk wat je wilt, als je er maar niets mee doet. Ik heb het idee dat ik Jezus ben als het ware apart gezet. Het staat 'op een zijspoor' en ik wil niet dat het mijn persoonlijkheid weer gaat domineren. Het heeft er tenslotte toe geleid dat ik drie jaar opgenomen ben geweest in een psychiatrisch ziekenhuis. Als het gaat overheersen, dan gaat het fout. Als ik discipelen of zieltjes wil gaan winnen, dan zal ik daar eerst met mijn vrouw over praten. Zij zegt dan: schrijf het eens op, of vertel het aan je case-manager.' Of ik stel mezelf vragen zoals: word ik of iemand anders daar nu gelukkiger of beter van?

Af en toe bezoek ik een pater, met wie ik sedert mijn eerste psychose een goed contact heb. Deze pater spreekt mijn overtuiging Christus te zijn niet tegen, erkent het evenmin, maar stelt me wel goede vragen. Zoals de vraag: 'Wat is de reden dat Christus in jou geïncarneerd zou zijn?'

Door er zo mee om te gaan, kan ik voorkomen dat ik weer psychotisch word.

Als ik denk dat het nodig is, kan ik ogenblikkelijk opgenomen worden in het psychiatrisch ziekenhuis. Al heb ik ook negatieve ervaringen met de psychiatrie (bijvoorbeeld met het krijgen van Haldol), ik ben over het algemeen goed te spreken over de psychiatrie en voel me er serieus genomen. Met de meeste mensen spreek ik niet over mijn idee Jezus te zijn, ik heb daarop wel eens afwijzende reacties gekregen van mensen die ik goed kende en vertrouwde. Ook vanwege mijn kinderen is het niet wenselijk dat anderen dit van me zouden weten. Ik werk nu zestien uur per week op een sociale werkplaats, en ik wil voorlopig niet meer uren werken om te voorkomen dat ik weer in de gevarenzone kom. En ik maak niet meer dan vier afspraken per week,

  • Aanvaard jezelf, houd van jezelf

"Een psychose krijgen (of tegenhouden) heeft in mijn visie met drie factoren te maken: met mijn omgeving, met de behandeling (therapie en medicatie) in heden en verleden en met de ondersteuning.

Je hebt er niet zo veel aan om je met hand en tand te verzetten tegen medicatie. En van de ene op de andere dag stoppen is riskant. Maar eigenlijk ben ik een principieel tegenstander van medicijnen. Anderhalf jaar geleden heb ik met mijn case-manager en mijn vrouw afgesproken dat ik twee jaar lang mijn medicatie zal gebruiken, dus nu nog een halfjaar. Daarna wil ik, in overleg met mijn behandelaar, de dosis verminderen en het liefst helemaal stoppen. Maar daar wil ik heel voorzichtig mee zijn, want ik wil nu mijn kinderen groter worden en me nodig hebben, niet het risico lopen dat ik weer psychotisch word.

Angst is een slechte raadgever, is mijn ervaring. Zoals die keer dat ik mijn vrouw heb geslagen. Of toen ik bang was dat een medepatiënt voor een geheime dienst werkte en me kwaad kon doen. Iemand, bijvoorbeeld mijn vrouw of een verpleegkundige, om hulp vragen en er vragen over stellen, kan dan helpen om duidelijkheid te krijgen of er werkelijk reden is voor een angstaanjagend vermoeden. Angst, is eigenlijk een tekort aan liefde. Een heel voornaam soort liefde is de eigenliefde, en daarmee was het bij mij slecht gesteld: ik kamde mezelf vroeger erg af. Aan de andere kant is er het idee dat ik Christus ben, dat zie ik als een vorm van zelfoverschatting of grootheidswaanzin. En ook dat heeft te maken met angst. De vraag is: houd ik van mezelf zoals ik ben, en houden andere mensen van me zoals ik ben?

  • Mijn devies is: aanvaard jezelf, houd van jezelf.

Mensen die kampen met psychoses raad ik aan om geduldig te zijn met zichzelf, niet te snel en te impulsief te handelen als ze er misschien uit wilt stappen. Een psychose is een kwestie van lange adem. Je kunt er ook veel van leren, ontneem jezelf die kans niet.

Ik heb mijn psychoses gedetailleerd onderzocht en beschreven in geschriften van een paar honderd pagina's. Dat heeft me geholpen om op een rijtje te krijgen wat er precies aan de hand was. Mijn situatie is nu stabiel en ik denk dat de kans dat ik nog eens psychotisch zal worden heel klein is."